Van analyse naar actie

Noden & oplossingen

Concrete aanbevelingen voor overheden, ontwerpers en iedereen die werk wil maken van voetgangersvriendelijk beleid.

1

Uitvoerbaarheid

Zijn de belangrijke voorzieningen bereikbaar te voet? 18,8% van de Vlaamse gezinnen beschikt niet over een auto (OVG 7). Investeren in goede voetgangersinfrastructuur is dan ook geen luxe, maar een basisvoorziening.

  • Creëer een voetgangersvriendelijke omgeving nabij bestemmingen
  • Streef naar directe routes met kleine maaswijdte (±100m)
  • Verdicht strategisch en verweef functies zodat bestemmingen op stapafstand liggen
  • Zorg voor een aantrekkelijk straatbeeld: afwisseling en uitzichtpunten doen een route korter aanvoelen
Tip: breng uw voetgangersnetwerk in kaart. Veel gemeenten hebben zicht op hun fietsnetwerk, maar niet op hun voetgangersnetwerk.
Voetgangersvriendelijke buurt
2

Toegankelijkheid

Kan iedereen het voetgangersnetwerk gebruiken?

Het netwerk moet bruikbaar zijn voor personen met een rollator, rolstoelgebruikers, personen met een visuele beperking, ouderen, personen met kinderwagens, kinderen en personen met tijdelijke beperkingen.

Minimale vrije doorloopruimte: om comfortabel met twee voetgangers naast elkaar te kunnen stappen of twee voetgangers met elkaar te kunnen laten kruisen, is de minimale obstakelvrije doorloopruimte 2 meter. Om met twee naast elkaar te kunnen stappen én een andere voetganger te kruisen is 2,90 meter nodig.

Universal design als uitgangspunt: ontwerp voor de meest kwetsbare gebruiker. De 8-80 norm is de leidraad: wat goed is voor een kind én een oudere, is goed voor iedereen.

Toegankelijk voetpad met tactiele geleiding
3

Veiligheid

De voetganger is de meest kwetsbare weggebruiker.

  • Voetgangerszones, autovrije centra, woonerven met 20 km/u
  • Zone 30 binnen de bebouwde kom met voetgangersvoorzieningen
  • Kwalitatieve voetpaden met voldoende breedte
  • Degelijke oversteekvoorzieningen: beperk drukknoppen en wachttijden
  • Handhaving van het verbod op e-steps op het voetpad
Verlichting is cruciaal. Voetgangersongevallen in het donker zijn oververtegenwoordigd: de helft van alle voetgangersdoden valt bij duisternis. Het doven van straatverlichting treft voetgangers en fietsers het hardst.
4

Comfort

Klinkers en kasseien zijn niet op maat van de voetganger. Vlakke, stroeve verharding als norm en voldoende breed.

  • Rustpunten: zitelementen, waterfonteintjes
  • Bomen voor schaduw en koelte
  • Minder drukte en lawaai door gemotoriseerd verkeer
5

Plezier

Te voet gaan is een lager tempo, meer zien, meer horen, meer ervaren. De aantrekkelijkheid van routes is bij voetgangers nog meer van belang dan bij andere modi.

  • Levendigheid: gevarieerd straatbeeld, terrassen, andere mensen
  • Architectuur: historische of unieke gebouwen, kleur, afwisseling
  • Wandelcultuur: van recreatief naar dagelijks — laten we de boost door covid niet verloren laten gaan
Aantrekkelijke wandelroute

Samenvattend: aanbevelingen

Beleid & regelgeving

  • → Toepassing vademecum toegankelijke voetgangersvoorzieningen
  • → Fiscaliteit en subsidies in het voordeel van alle actieve verplaatsingen
  • → Voetgangersongevallen beter registreren, inclusief eenzijdige valpartijen
  • → Geïntegreerd voetgangersbeleid: niet los van fiets-OV-autobeleid

Ontwerp & infrastructuur

  • → Te voet gaan als vertrekpunt bij elk ontwerp
  • → Breedte, verharding en straatmeubilair afgestemd op de meest kwetsbare gebruiker
  • → Ontharding & waterdoorlaatbaarheid zonder te raken aan stapcomfort
  • → Klassiekers versterken: voetgangerszones, schoolstraten, doorlopende trottoirs, zone 30, zebrapaden, woonerven

Handhaving

  • → Handhaving van bestaande regels: e-steps op het voetpad, geparkeerde voertuigen die de doorgang belemmeren, obstakels, voorrangsregels gedeelde voorzieningen

Verder verdiepen?

Meer instrumenten, organisaties en publicaties vindt u in de Wegwijzer.

Naar de Wegwijzer →